Schaduwonderwijs belicht; is het een schaduwprobleem?

Nederland staat op een t-splitsing als het gaat om de privatisering van de bijles in het onderwijs. Bedrijven die bijles aanbieden schieten namelijk als paddenstoeltjes uit de grond. In 2007 waren er nog maar 5.000 bijlesbedrijven, maar vorig jaar kende ons land al 14.000 bedrijven die kinderen na schooltijd bijspijkeren. Is die privatisering van bijles een probleem, of gaan we voorbij aan de essentie ervan? Ik sprak erover met natuurkundedocent Wouter Jansen aan het Vrijzinnig Christelijk Lyceum. 

Bram van den Heuvel

Tandje bijzetten

Eerst nog wat achtergrond. Uit de laatste cijfers van het CBS komt naar voren dat er 320 miljoen euro werd uitgegeven aan huiswerkbegeleiding in 2019. Dit is de omgekeerde realiteit met 1995, toen er nog maar 26 miljoen werd uitgegeven aan bijspijkeruren. Volgens de heer Cihangir kunnen we deze ontwikkeling scharen onder het verval van Nederland als verzorgingsstaat. De hoogleraar in de sociale psychologie bepleitte in het Parool enkele maanden terug dat het onderwijs broodnodig toe is aan meer socialistisch beleid. De marktwerking zou op geen enkel terrein een positief effect geven op de samenleving. Gaat hij niet voorbij aan de essentie van bijles?

Het doel van bijles is immers het verder brengen van leerlingen die het in de reguliere schooltijd niet bij kunnen benen op bepaalde onderdelen. Door middel van deze ondersteuning komen deze leerlingen weer terug op het niveau waar ook hun klasgenoten zitten. Is dat niet juist socialistisch? Of ligt de kern van het probleem heel ergens anders, namelijk dat niet leraren uit de publieke sector, maar juist bedrijven mensen aanleveren die deze leerlingen verder helpen? 

Langetermijntekorten

Ook de kwaliteit van onderwijs is een punt van discussie. Want je hoeft geen papiertje te hebben om leerlingen bij te spijkeren. Anderzijds is de hulp van bijlesbedrijven misschien wel broodnodig. De leraren hebben hun handen vol aan hun eigen werkzaamheden, laat staan om daar ook nog een paar uur bijles bij te geven. Dat dit onhaalbaar is voor de docenten van nu, benadrukt ook natuurkundedocent Wouter Jansen. Hij maakt zich net als vele andere docenten zorgen over de privatisering in het onderwijs. Volgens hem is bijles wel degelijk nodig, maar moet dit zeker niet de norm worden in het onderwijs. Er wordt volgens hem  te weinig gekeken naar het werkelijke probleem: het lerarentekort. Jansen vindt dat het grote tekort te weinig belicht wordt in het nieuwe regeerakkoord. Het vorige kabinet hield zijn oogkleppen op, gaat Rutte IV wél zijn ogen openen voor dit nijpende probleem?

Je hoeft geen papiertje te hebben om leerlingen bij te spijkeren

Het Nationaal Programma Onderwijs was de kans geweest om geld te steken in deze tekorten. Helaas kozen scholen,  mede door de korte tijd waarin dit geld uitgegeven moest worden,voor andere uitgaven. Zij besteden nu geld aan het uitbesteden aan bijlesinstituten, die de leerlingen moeten gaan helpen hun corona-achterstanden weg te werken. Dit zou je kunnen scharen tot een kortetermijnoplossing, want wat als al deze NPO-gelden straks op zijn? Kunnen alleen de leerlingen die ouders hebben met voldoende inhoud in hun portemonnee bijles blijven volgen? En wordt bijles dan weer een onderonsje van (het kroost van) de elite? Het is dan te hopen dat de bijlesbusiness ook morele motieven heeft, in plaats van commerciële alleen. 

In ieder geval wordt het onderwijs op dit moment gezien als een plek waar je als bedrijf kan groeien, in plaats van waar elke leerling zijn of haar talenten kan ontwikkelen en waar het niet uitmaakt of je bijles nodig hebt. Daarom lijkt het mij verstandig dit schaduwonderwijs ook daadwerkelijk als een schaduwprobleem te zien. Dit is een probleem dat een donkere schaduw vormt boven ons onderwijsstelsel. Investeer in het publieke onderwijsstelsel, waardoor er straks nog geringe bijles nodig is vanuit deze instituten. Dan komt er na donkere tijden weer zonneschijn boven ons prachtige onderwijsstelsel! 

Door: Bram van den Heuvel

Bron foto: ”Scholen op de kaart”, verkregen via Creative Commons-license.

Zou de minister van defensie een oud-generaal moeten zijn?

Was het pispoten, blind met dartpijltjes gooien of toch een potje koehandel? De koppeling tussen de nieuwe ministers en hun posten lijken bij Rutte IV haast willekeurig. Hugo de Jonge wordt minister van wonen met als voornaamste ervaring dat hij in een huis woont. Kasja Ollongren wordt een minister van defensie die, ondanks haar studie buitenlandse betrekkingen, toch vooral overkomt als iemand die daar is neergezet omdat ze het een leuk onderwerp vond waar ze graag meer over wilde weten. 

Zou de minister van defensie een oud-generaal moeten zijn?

Column: Sodom en Gomorra

Het drugsbeleid van Nederland is schizofreen. Aan de ene kant happy de peppy en ogenschijnlijk tolerant, aan de andere een halve narcostaat waar amper grip op te krijgen is. Bijbelse toorn hoeft Nederland gelukkig niet te verwachten, ofschoon dit van de kansel en in de telegraaf. gepredikt wordt. Desalniettemin moet ik onze conservatieve vrienden op één punt gelijk geven: De tolerante houding van onze progressieve vrienden richting drugsgebruik is moreel verwerpelijk en hypocriet.

Column: Sodom en Gomorra

Recensie: De houdgreep houdt aandacht vast, maar is qua lengte meer een potje armpjedrukken

De media kan niet mét rechtspopulistische partijen leven, maar ook niet zonder. Dat lijkt tenminste de strekking te zijn uit De Houdgreep: de haat-liefdeverhouding tussen de media en populistisch rechts, van journalisten Anet Bleich en Natascha van Weezel. Deze schrijvers slash redacteuren voor de Volkskrant en het Parool zijn gevraagd door het bestuur van Nieuwspoort en de Commissie Democratie en Debat inzicht in dit vraagstuk te verschaffen. Dat lukt best goed, al is het dunne boek niet veel meer dan de som van haar delen.

Recensie: De houdgreep houdt aandacht vast, maar is qua lengte meer een potje armpjedrukken

Slagers, advocaten, en compensatie voor het leenstelsel

Lieve Matthijs,

Al jaren geniet ik van je ongezouten, weldoordachte meningen. Maar we zijn het traditiegetrouw niet met elkaar eens. In je column van 21 december zei je dat het streven van jongeren- en studentenorganisaties naar het afschaffen van het leenstelsel plus een compensatie neerkomt op het onrechtvaardig nastreven van ons eigenbelang. Goed georganiseerd en bovenal ongegeneerd zouden wij, de elite van de toekomst, de collectieve middelen willen aangrijpen die wij niet nodig hebben. Hoewel ik de noodkreten-retoriek van sommigen van onze politieke vrienden ook te kort door de linkerbocht vindt, gaat jouw kritiek in mijn ogen weer te kort door de rechterbocht. De gulden middenweg is een fatsoenlijke compensatie voor ordinaire bezuinigingen op onderwijs en studenten.

Slagers, advocaten, en compensatie voor het leenstelsel

Patiëntenselectie voorkomen? Aan de poort van het ziekenhuis gebeurt het al lang

Code zwart is al langere tijd een schrikbeeld voor de overheid. In tijden dat de ziekenhuizen langzaam voller stromen, terwijl de IC-capaciteit is gedaald, laait de mogelijkheid op dat men moet gaan kiezen wie wel en geen zorg mogen ontvangen. Dit rampzalige scenario willen we terecht koste wat het kost voorkomen.

Patiëntenselectie voorkomen? Aan de poort van het ziekenhuis gebeurt het al lang

Column: Naakt eigenbelang

Het was natuurlijk allemaal niet genoeg. Een schande zelfs! Een klap in het gezicht. Superlatieven kwamen tekort voor het brede gremia van studentenvakbonden en jongerenorganisaties. Kijk, extra geld vind ik ook leuk, maar in de woorden van Elsschot: ‘’Tussen droom en daad staan wetten in de weg, en praktische bezwaren’’. Ofschoon het schrijven van Elsschot moord als onderwerp heeft, weerstaat de strofe uit Het Huwelijk de tand des tijds uitstekend als allegorie voor de politiek realiteit, zoals ook Hans van Mierlo herkende toen hij het citeerde.

Column: Naakt eigenbelang

Gestructureerd maar ondoorgrondelijk

Sinds de kredietcrisis van 2008 heeft de economie een aanzienlijke groei meegemaakt en is de financiële industrie voorzien van een uitgebreide markt van zogenoemde gestructureerde producten: een combinatie van leningen, obligaties, aandelen en derivaten, waar enkel de beste wiskundigen een touw aan vast kunnen knopen. Wat de grotere gevolgen zijn van zulke producten blijft onduidelijk, hetgeen de nodige zorgen bij economen opwekt met oog op een toekomstige crisis, zeker als men kijkt naar het verleden. Maar wat zijn de risico’s van dit soort producten? En wat is het effect ervan op de economie in het algemeen?

Gestructureerd maar ondoorgrondelijk

Ingezonden: Iedere school heeft een GSA nodig

Niet iedereen past in de hokjescultuur van onze maatschappij. Sommigen voelen zich niet thuis in het hokje van ‘man’ of ‘vrouw’. Anderen voelen zich niet thuis in het hokje van ‘homo’ of ‘hetero’. De GSA, Gender & Sexuality Alliances, is er voor íedereen op school en maakt duidelijk dat deze hokjescultuur het probleem is in de maatschappij. (GSA Netwerk, sd) Met daarbij als grootste doel het creëren van een omgeving waar iedereen zichtbaar zichzelf kan zijn en waar elke seksuele oriëntatie en genderidentiteit geaccepteerd wordt. 

Ingezonden: Iedere school heeft een GSA nodig

Motie-uitslagen op social media; listen voor kortzichtigen

Men spot ze alsmaar vaker op een verscheidenheid aan sociale media: landelijke én lokale politieke stemmingsuitslagen. Bepaalde politieke partijen, maar ook politiek onafhankelijke accounts, plaatsen deze resultaten steeds meer. Sinds februari 2021 bestaat er nota bene een instagram-account genaamd “Check je stem“, dat uitsluitend deze uitslagen plaatst en intussen al meer dan 45 duizend(!) volgers heeft (waaronder een aantal prominente politici).

Motie-uitslagen op social media; listen voor kortzichtigen